{"id":256,"date":"2026-04-23T17:15:22","date_gmt":"2026-04-23T15:15:22","guid":{"rendered":"https:\/\/tomslibrary.pl\/?post_type=product&p=256"},"modified":"2026-09-01T13:30:13","modified_gmt":"2026-09-01T11:30:13","slug":"dzien-w-ktorym-ludzie-zabili-swoich-bogow","status":"publish","type":"product","link":"https:\/\/tomslibrary.pl\/?product=dzien-w-ktorym-ludzie-zabili-swoich-bogow","title":{"rendered":"DZIE\u0143, W KT\u00d3RYM LUDZIE ZABILI SWOICH BOG\u00d3W"},"content":{"rendered":"

Wszyscy oburzamy si\u0119 dzia\u0142aniami konkwistador\u00f3w czy kolonizator\u00f3w. Ich polityka grabie\u017ccza, cho\u0107 niewyobra\u017calna, nie jest jednak tak przera\u017caj\u0105ca, jak post\u0119powanie wobec rdzennych mieszka\u0144c\u00f3w, zw\u0142aszcza obu Ameryk. Chc\u0105c zrobi\u0107 miejsce dla przysz\u0142ych osadnik\u00f3w, bezlito\u015bnie ich wybijali. Nazywali to masowymi wysiedleniami. Ale jak tu si\u0119 dziwi\u0107 takim dzia\u0142aniom, skoro nawet jeden z ojc\u00f3w za\u0142o\u017cycieli USA Thomas Jefferson, pisa\u0142 u schy\u0142ku swojego \u017cycia: \u201eIle\u017c znoju po\u015bwi\u0119cili\u015bmy, by ucywilizowa\u0107 t\u0119 nieszcz\u0119sn\u0105 ras\u0119, a oni odp\u0142acaj\u0105c nam dezercj\u0105 i barbarzy\u0144stwem, daj\u0105 usprawiedliwienie w\u0142asnej zag\u0142adzie\u201d. Jako prezydent ordynowa\u0142 przesiedlenia, mimo \u017ce wcze\u015bniej gwarantowano im ich ziemie \u201edop\u00f3ty, dop\u00f3ki tam ro\u015bnie trawa lub p\u0142ynie woda\u201d. Wdzi\u0119czni Obywatele Nowego \u015awiata umie\u015bcili jego wizerunek na dwudolar\u00f3wce. Znacie to powiedzenie, kt\u00f3re kr\u0105\u017cy\u0142o w\u015br\u00f3d tamtejszych bogobojnych i uczciwych do szpiku ko\u015bci osadnik\u00f3w? \u201e Nie kradnij, chyba \u017ce kradniesz Indianom. Nie zabijaj, chyba \u017ce zabijasz Indian\u201d. Nie znacie tego? Mo\u017ce i lepiej.<\/strong>
\nZ czasem niekt\u00f3re kultury ca\u0142kowicie znikn\u0119\u0142y z mapy \u015awiata, cz\u0119sto w tajemniczych okoliczno\u015bciach. Dzi\u015b na terenie ca\u0142ych Stan\u00f3w Ameryki P\u00f3\u0142nocnej \u017cyje ponad dwie\u015bcie milion\u00f3w ludzi, w tym zaledwie dwa i p\u00f3\u0142 miliona Indian, nale\u017c\u0105cych do 500 plemion. Milion z nich mieszka w 326 rezerwatach. Obecne odkrycia sugeruj\u0105, \u017ce mieszka\u0144cy obu kontynent\u00f3w przez wiele tysi\u0119cy lat byli pod ci\u0105g\u0142ym wp\u0142ywem jakich\u015b naje\u017ad\u017ac\u00f3w i dziw bierze, \u017ce ktokolwiek ocala\u0142. Nie wiem jak Wy, drodzy czytelnicy, ale ja czasami zastanawiam si\u0119 nad tym, jak wygl\u0105da\u0142yby obecnie Ameryka P\u00f3\u0142nocna i Po\u0142udniowa, gdyby nie pojawi\u0142y si\u0119 tam te wszystkie \u017c\u0105dne krwi hieny. Pewnie niejeden mieszkaniec USA, Anglii, Francji, Hiszpanii czy Portugalii oburzy si\u0119 teraz, ale szczerze m\u00f3wi\u0105c to g\u0142\u00f3wnie ich przodkowie zas\u0142u\u017cyli sobie na ten przydomek i cho\u0107by chcieli ukry\u0107 pewne fakty, to i tak wszyscy wiedz\u0105, kto masowo eksterminowa\u0142 Maj\u00f3w, czy Aztek\u00f3w, kto zaka\u017ca\u0142 Indian osp\u0105. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u015bwiadomych obywateli tego \u015awiata wie, kto wybi\u0142 ca\u0142\u0105 populacj\u0119 bizon\u00f3w, Kto wznieca\u0142 po\u017cary na polach kukurydzy, powoduj\u0105c straszny g\u0142\u00f3d i masow\u0105 \u015bmier\u0107 autochton\u00f3w. Zrabowano im wszystko, a gdy ju\u017c nic im nie zosta\u0142o, zabrano im te\u017c najg\u0142\u0119biej ukryty skarb, ich godno\u015b\u0107. To by\u0142o dawno i wed\u0142ug niekt\u00f3rych, nieprawda.<\/strong>
\nWracaj\u0105c jednak do pytania, jak mog\u0142oby wygl\u0105da\u0107 \u017cycie Indian we wsp\u00f3\u0142czesnej Ameryce, niedotkni\u0119tej pi\u0119tnem najazd\u00f3w, czy by\u0142oby lepsze, czy mo\u017ce jaka\u015b inna si\u0142a zagrozi\u0142aby ich egzystencji? A mo\u017ce konkwista nie by\u0142a jedyn\u0105, mo\u017ce wcze\u015bniej kto\u015b to<\/strong>
\nrobi\u0142, mo\u017ce wielokrotnie? Czy ktokolwiek umie odpowiedzie\u0107 na cho\u0107by jedno z tych pyta\u0144?. To rozbudzi\u0142o moj\u0105 wyobra\u017ani\u0119 zach\u0119caj\u0105c do poszukiwa\u0144. Zgromadzona wiedza nie sklei\u0142a si\u0119 w jedn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107, dlatego napisa\u0142em alternatywn\u0105 histori\u0119, a w\u0142a\u015bciwie jej wa\u017cny fragment, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142by wiele wyja\u015bni\u0107\u2026 gdyby by\u0142 prawdziwy. Mam nadziej\u0119, \u017ce Wam si\u0119 spodoba. Wsi\u0105d\u017acie tedy na ko\u0144, we\u017acie \u0142uk i strza\u0142y, wczujcie si\u0119 w sytuacj\u0119 i rozpocznijcie czytanie mojej ksi\u0105\u017cki.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wszyscy oburzamy si\u0119 dzia\u0142aniami konkwistador\u00f3w czy kolonizator\u00f3w. Ich polityka grabie\u017ccza, cho\u0107 niewyobra\u017calna, nie jest jednak tak przera\u017caj\u0105ca, jak post\u0119powanie wobec rdzennych mieszka\u0144c\u00f3w, zw\u0142aszcza obu Ameryk. Chc\u0105c zrobi\u0107 miejsce dla przysz\u0142ych osadnik\u00f3w, bezlito\u015bnie ich wybijali. Nazywali to masowymi wysiedleniami. Ale jak tu si\u0119 dziwi\u0107 takim dzia\u0142aniom, skoro nawet jeden z ojc\u00f3w za\u0142o\u017cycieli USA Thomas Jefferson, pisa\u0142 […]<\/p>\n","protected":false},"featured_media":257,"template":"","meta":[],"product_brand":[],"product_cat":[15],"product_tag":[],"class_list":["post-256","product","type-product","status-publish","has-post-thumbnail","product_cat-uncategorized","first","instock","downloadable","virtual","sold-individually","purchasable","product-type-simple"],"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tomslibrary.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/product\/256","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tomslibrary.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/product"}],"about":[{"href":"https:\/\/tomslibrary.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/product"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tomslibrary.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/257"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tomslibrary.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=256"}],"wp:term":[{"taxonomy":"product_brand","embeddable":true,"href":"https:\/\/tomslibrary.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fproduct_brand&post=256"},{"taxonomy":"product_cat","embeddable":true,"href":"https:\/\/tomslibrary.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fproduct_cat&post=256"},{"taxonomy":"product_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tomslibrary.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fproduct_tag&post=256"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}